Trước khi có tiền, con người trao đổi hàng hóa trực tiếp, nhưng điều này bất tiện khi không tìm được đối tác phù hợp. Khoảng 3000 năm TCN, các nền văn minh cổ bắt đầu dùng những vật có giá trị chung như vỏ sò, ngũ cốc, gia súc để thanh toán. Đến thế kỷ VI TCN, người Lydia ở Tiểu Á đã đúc những đồng tiền kim loại tiêu chuẩn đầu tiên. Sự ra đời của tiền mang lại giá trị thống nhất, dễ chia nhỏ và bền vững, khắc phục hạn chế của trao đổi hàng hóa. Nhờ đó, thương mại mở rộng, kinh tế phát triển, tầng lớp thương nhân chuyên nghiệp xuất hiện và đặt nền móng cho hệ thống tài chính hiện đại.

